سخت و جنگ و گريز فراوان به دست عثمان بن خالد بن اثيم جُهنى و بُشر بن حوط قايضى به شهادت رسيد . صاحب قاموس الرجال شهادت وى را رد كرده و وى را از اصحاب امام سجاد عليه السلام شمرده است . « 1 » نگارندهء ذخيرة الدارين به نقل از برخى مورخان كهن ( ابوالفرج ، طبرى و ابن شهرآشوب ) مطالبى را به عبداللَّه الاصغر بن عقيل نسبت مىدهد كه آنها اين مطالب را در زندگىنامه عبدالرحمن بن عقيل آورده‌اند . « 2 » عبداللَّه اصغر بن على عليه السلام عبداللَّه اصغر فرزند امام على عليه السلام « 3 » ، مادرش ليلى دختر مسعود بن خالد بن ربعى بن مسلم بن جندل بن نهشل بن دارم التميميه « 4 » و كنيه‌اش ابوبكر است . « 5 » پس از شهادت فرزندان امام حسن عليه السلام ، عبداللَّه نخستين فرزند امام على عليه السلام بود كه به محضر امام حسين عليه السلام رسيد و از برادر بزرگوارش اجازهء نبرد گرفت و عازم ميدان شد . وى هنگام كارزار با دشمن چنين رجز مىخواند : شَيْخِى عَلىٌّ ذُوالفَخارِ الأطْوَلِ * مِنْ هاشِمِ الصِّدْقِ الكَريمِ المِفْضَلِ هَذا الحسينُ بْنُ النَبىِ المُرْسَلِ * نَذوذُ عَنْهُ بِالحُسامِ لفَيصلِ تَفْديهِ نَفْسِى مِنْ اخٍ مُبَجَّلِ * يا ربِّ فامْنَحْنِى ثوابَ المجزل « 6 »

--> ( 1 ) ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 319 ، ر . ك . تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 199 ؛ فيض الدموع ، ص 194 ؛ فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 243 - 244 ؛ زندگانى خامس آل عبا ، ج 2 ، ص 14 و 114 : وسيلة الدارين ، ص 429 . ( 2 ) ذخيرة الدارين ، ص 164 به نقل از مقاتل الطالبيين ، ص 92 ، دار المعرفة ؛ تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 447 : مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 114 . ( 3 ) مناقب ، ج 4 ، ص 122 : بحار الانوار ، ج 45 ، ص 63 ؛ اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 610 : عوالم العلوم ، ج 17 ، ص 343 . ابوالفرج اصفهانى ذيل عنوان " ابوبكر بن على " آورده است : " نامش معلوم نيست . " ( مقاتل الطالبيين ، ص 86 ، دار المعرفة ) . سماوى نيز نام وى را " عبدالله " يا " محمداصغر " ثبت كرده است ( ابصار العين ، ص 70 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ) . ( 4 ) مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 32 ، لباب الانساب ، ج 1 ، ص 337 ؛ الفتوح ، ج 5 ، ص 205 . شيخ مفيد ( ره ) فرزندان ليلى را ، محمد اصغر و عبيدالله ( ارشاد ، ج 1 ، ص 354 . كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد ) و " عمرى " نام آنها را ابوبكر و عبدالله ذكر كرده است . ( المجدى ، ص 12 ) . ( 5 ) الفتوح ، همان جا ، مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى ، همان جا : لباب الانساب ، ج 1 ، ص 336 . ( 6 ) مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 33 ، انوار المهدى ؛ الفتوح ، ج 5 ، ص 205 : ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 332 با اندكى تفاوت .